Als alleenstaande betaal je in 2026 circa €187 box 3-belasting over €100.000 spaargeld, na aftrek van het heffingsvrij vermogen van €59.357.
Laatst bijgewerkt: juni 2026
Dat bedrag lijkt misschien laag, maar de berekening is niet eenvoudig. De Belastingdienst belast niet je spaargeld zelf, maar een fictief rendement over het deel boven de vrijstellingsgrens. Heb je een fiscale partner? Dan betaal je over €100.000 helemaal niets. Hieronder vind je de volledige berekening voor 2026, een vergelijking met 2025 en uitleg over de tegenbewijsregeling als je minder rente ontvangt dan het fictieve percentage.
Hoe werkt box 3-belasting op spaargeld?
In Nederland valt spaargeld onder box 3 van de inkomstenbelasting. De officiële naam is vermogensrendementsheffing. Je betaalt geen belasting over het gespaarde bedrag zelf, maar over een verondersteld rendement dat de Belastingdienst aan dat bedrag toekent.
Dat werkt in drie stappen:
- Stap 1: Bepaal je belastbaar vermogen. Trek het heffingsvrij vermogen af van je totale bezittingen min schulden.
- Stap 2: Bereken het fictieve rendement. De Belastingdienst past een vastgesteld percentage toe op je belastbaar vermogen.
- Stap 3: Betaal 36% belasting over dat fictieve rendement.
Sinds 2023 geldt de Overbruggingswet box 3. Die regeling gebruikt aparte fictieve rendementspercentages voor spaargeld, beleggingen en schulden, in plaats van één gemengd percentage. Voor spaargeld is dat percentage in 2026 vastgesteld op 1,28%. Dat percentage volgt de gemiddelde spaarrente over het voorgaande jaar en wordt jaarlijks bijgesteld.
Het belastingtarief over het fictieve rendement is in 2025 en 2026 gelijk: 36%. Meer achtergrond over hoe dit stelsel is opgebouwd, lees je in ons artikel over box 3 belasting 2026.
Het heffingsvrij vermogen in 2025 en 2026
Niet al je spaargeld is belastbaar. Een vast deel is vrijgesteld. Dat heet het heffingsvrij vermogen. Pas over het bedrag daarboven betaal je belasting.
| Jaar | Alleenstaand | Fiscale partners (samen) |
|---|---|---|
| 2026 | € 59.357 | € 118.714 |
| 2025 | € 57.684 | € 115.368 |
| 2024 | € 57.000 | € 114.000 |
| 2023 | € 57.000 | € 114.000 |
| 2022 | € 50.650 | € 101.300 |
Bron: Belastingdienst, heffingsvrij vermogen.
Het heffingsvrij vermogen geldt per persoon. Heb je een fiscale partner, dan telt het dubbele. Op de heffingsvrij vermogen 2026-pagina lees je precies welke drempel voor jou geldt en hoe je die slim benut. Wil je weten of je fiscale partners bent, kijk dan bij wanneer ben je fiscaal partner.
Berekening: hoeveel betaal je over €100.000 spaargeld in 2026?
Alleenstaand
Stel: je hebt op 1 januari 2026 precies €100.000 spaargeld en geen andere bezittingen of schulden in box 3.
| Stap | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| Totaal spaargeld | € 100.000 | |
| Heffingsvrij vermogen 2026 | € 59.357 | |
| Belastbaar vermogen | € 100.000 – € 59.357 | € 40.643 |
| Fictief rendement spaargeld | 1,28% × € 40.643 | € 520,23 |
| Box 3-belasting (36%) | 36% × € 520,23 | ± € 187 |
Als alleenstaande betaal je in 2026 dus circa €187 per jaar aan box 3-belasting over €100.000 spaargeld. Dat is €15,60 per maand. Niet dramatisch, maar het telt op.
Fiscale partners
Heb je een fiscale partner? Dan verdubbelt het heffingsvrij vermogen naar €118.714. Samen heb je €100.000 spaargeld, wat onder die grens valt.
Belasting betaald: €0.
Fiscale partners hoeven over €100.000 spaargeld in 2026 dus helemaal niets te betalen. Dat is een belangrijk verschil met alleenstaanden.
Vergelijking 2025 versus 2026
In 2025 lag het heffingsvrij vermogen voor alleenstaanden op €57.684. Het belastbaar deel van €100.000 was daarmee €42.316. Het fictieve rendementspercentage voor spaargeld in 2025 was hoger dan in 2026, waardoor de belastingdruk in 2025 voor veel spaarders iets hoger uitviel. In 2026 profiteer je van zowel een hogere vrijstelling als een lager fictief rendement op spaargeld.
Wat als jouw werkelijke rente lager is dan 1,28%?
De Hoge Raad oordeelde in juni 2024 dat de Overbruggingswet box 3 in bepaalde gevallen oneerlijk uitpakt. Spaarders die in werkelijkheid minder rendement halen dan het fictieve percentage mogen daarom gebruikmaken van de tegenbewijsregeling.
Haal je over 2026 minder dan 1,28% rente op je spaargeld? Dan kun je het werkelijk behaalde rendement opgeven aan de Belastingdienst. Je betaalt dan 36% over wat je daadwerkelijk aan rente hebt ontvangen, in plaats van over het fictieve percentage. Meer details over hoe dat werkt, vind je op de website van de Belastingdienst.
Praktisch voorbeeld: ontvang je 0,8% rente op €40.643 belastbaar vermogen, dan is je werkelijk rendement €325,14. Daarover betaal je 36% = €117 belasting. Dat scheelt €70 per jaar ten opzichte van de fictieve methode.
Het nieuwe stelsel op basis van werkelijk rendement staat gepland voor 2028. Tot die tijd blijft de Overbruggingswet van kracht. Lees meer over het werkelijk rendement in box 3 en hoe je dit aanvraagt.
Hoeveel belasting betaal je over €300.000 spaargeld in 2026?
Dit is een veelgestelde vraag. Bij €300.000 spaargeld als alleenstaande ziet de berekening er zo uit:
| Stap | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| Totaal spaargeld | € 300.000 | |
| Heffingsvrij vermogen 2026 | € 59.357 | |
| Belastbaar vermogen | € 300.000 – € 59.357 | € 240.643 |
| Fictief rendement spaargeld | 1,28% × € 240.643 | € 3.080,23 |
| Box 3-belasting (36%) | 36% × € 3.080,23 | ± € 1.109 |
Als fiscale partners met gezamenlijk €300.000 spaargeld:
| Stap | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| Totaal spaargeld | € 300.000 | |
| Heffingsvrij vermogen 2026 | € 118.714 | |
| Belastbaar vermogen | € 300.000 – € 118.714 | € 181.286 |
| Fictief rendement spaargeld | 1,28% × € 181.286 | € 2.320,46 |
| Box 3-belasting (36%) | 36% × € 2.320,46 | ± € 835 |
Fiscale partners besparen bij €300.000 spaargeld dus zo’n €274 per jaar vergeleken met twee alleenstaanden elk met €150.000.
Hoe verlaag je de belasting op je spaargeld?
Er zijn een paar legale manieren om de box 3-belasting op spaargeld te beperken:
- Schulden verrekenen: Schulden boven de drempelwaarde (€3.800 per persoon in 2026) verlagen je belastbaar vermogen in box 3.
- Groen sparen of beleggen: Voor bepaalde erkende groene producten geldt een extra vrijstelling bovenop het heffingsvrij vermogen. De Belastingdienst publiceert welke producten hiervoor in aanmerking komen.
- Fiscaal partnerschap benutten: Als je het hele jaar fiscale partners bent, verdubbelt de vrijstelling. Bij €100.000 betaal je dan niets.
- Tegenbewijsregeling toepassen: Behaal je werkelijk minder rendement dan het fictieve percentage, vraag dan het werkelijk rendement op via de aangifte inkomstenbelasting.
- Peildatum in de gaten houden: De vermogensstand op 1 januari bepaalt de belasting. Grote uitgaven vóór die datum verlagen je belastbaar vermogen. Doe dit alleen als er een reële reden voor de uitgave is.
Nibud wijst er op dat veel huishoudens niet beseffen dat ook geld op een gewone betaalrekening meetelt voor box 3. Dat bedrag wordt opgeteld bij je spaarsaldo op de peildatum 1 januari.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn spaargeld aangeven bij de Belastingdienst?
Ja. Al je spaargeld en andere bezittingen in box 3 moet je jaarlijks opgeven in de aangifte inkomstenbelasting. De Belastingdienst ontvangt ook informatie van banken, waardoor de meeste saldo’s al vooraf zijn ingevuld in MijnBelastingdienst. Controleer dit altijd op juistheid voor je de aangifte verstuurt.
Betaal ik ook belasting als mijn spaargeld onder het heffingsvrij vermogen blijft?
Nee. Blijft je totale box 3-vermogen onder het heffingsvrij vermogen (€59.357 als alleenstaande in 2026), dan betaal je geen box 3-belasting. Je hoeft het spaargeld wel te vermelden in je aangifte, maar er volgt geen aanslag.
Telt spaargeld van mijn kinderen ook mee?
Spaargeld van minderjarige kinderen telt in principe mee bij het vermogen van de ouder met het hoogste inkomen. Er gelden uitsluitend specifieke uitzonderingen, bijvoorbeeld voor spaargeld dat is verkregen via een erfenis. Raadpleeg de Belastingdienst voor jouw situatie.
Wat verandert er in 2028 aan box 3?
De overheid plant voor 2028 een nieuw box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement. Dat betekent dat je belasting betaalt over de rente die je daadwerkelijk ontvangt, in plaats van over een fictief percentage. Tot die tijd blijft de Overbruggingswet box 3 van kracht. Het is mogelijk dat de invoering opnieuw wordt uitgesteld; volg de Rijksoverheid voor de laatste stand van zaken.
Geldt het fictieve rendementspercentage van 1,28% alleen voor spaargeld?
Ja. De Belastingdienst hanteert aparte percentages voor spaargeld, beleggingen en schulden. Beleggingen hebben in 2026 een hoger fictief rendement dan spaargeld. Heb je naast spaargeld ook beleggingen, dan wordt per categorie een apart rendement berekend en worden de uitkomsten bij elkaar opgeteld.
Tot slot
Over €100.000 spaargeld betaal je als alleenstaande in 2026 circa €187 box 3-belasting. Als fiscale partners betaal je niets, omdat het heffingsvrij vermogen samen €118.714 bedraagt. De belasting is gebaseerd op een fictief rendement van 1,28% over het belastbaar deel, waarover 36% wordt geheven. Haal je in werkelijkheid minder rente, dan loont het om de tegenbewijsregeling te gebruiken. Controleer jaarlijks in januari je spaarsaldo, want de stand op 1 januari is bepalend voor je belastingaanslag.
