De WAO (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering) is een uitkering voor mensen die vóór 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden en op 1 januari 2006 al een WAO-uitkering ontvingen.
Laatst bijgewerkt: juni 2026
Nieuwe aanvragen zijn al jaren niet meer mogelijk. Toch ontvangen naar schatting nog zo’n 130.000 mensen in 2026 een WAO-uitkering, volgens de dalende CBS-reeks. Voor hen gelden specifieke regels over de hoogte, herkeuring en het moment waarop de uitkering eindigt. Dit artikel legt alles uit: van de twee uitkeringsvormen en de bedragen tot het verschil met de WIA en wat er praktisch te regelen valt bij UWV.
🟢 Recht behouden: Ontving je op 1 januari 2006 al een WAO-uitkering? Dan blijf je recht houden tot de AOW-leeftijd.
🔴 Nieuwe aanvraag: Niet mogelijk. Wie ná 1 januari 2004 ziek werd, valt onder de WIA.
🟡 Herkeuring: UWV kan op elk moment een herkeuring initiëren; jij kunt dit ook zelf aanvragen.
🟡 Indexatie 2026: Daglonen worden per 1 januari 2026 aangepast aan de stijging van het bruto referentieminimummaandloon.
🟢 Toeslagen: WAO-uitkering telt mee als toetsingsinkomen; je verliest recht op zorgtoeslag of huurtoeslag niet automatisch.
Wat is de WAO en wie heeft er nog recht op in 2026?
De volledige naam is Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering. De WAO beschermde werknemers die door ziekte of handicap niet meer (volledig) konden werken. In 2006 verving de WIA de WAO voor nieuwe gevallen. Sindsdien is de WAO gesloten.
Twee harde voorwaarden gelden voor het behoud van een WAO-uitkering in 2026:
- Je bent vóór 1 januari 2004 ziek geworden.
- Je ontving op 1 januari 2006 al een WAO-uitkering.
Voldoe je niet aan beide voorwaarden? Dan is een WAO-uitkering uitgesloten. Wie ná 1 januari 2004 arbeidsongeschikt raakte, valt onder de WGA-uitkering of de IVA-uitkering, beide onderdeel van de WIA.
Uit de CBS-reeks “Personen met uitkering; uitkeringsontvangers per uitkeringssoort 2007–2024” blijkt dat het aantal WAO-ontvangers in januari 2020 nog 226.280 bedroeg. De trend is onmiskenbaar dalend: per maand stroom mensen uit door herstel, het bereiken van de AOW-leeftijd of overlijden. Op basis van die trend ligt het geschatte aantal WAO-ontvangers in 2026 rond de 130.000. Dat is een projectie; de meest actuele cijfers zijn te vinden via CBS StatLine.
Waarom bestaat de WAO nog?
Overgangsrecht. Wie op het moment van de wetswijziging al een uitkering ontving, blijft onder de oude wet vallen. De overheid past geen nieuwe regels met terugwerkende kracht toe op bestaande rechten. Hetzelfde principe gold eerder voor de WAZ (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen), die eveneens is afgebouwd. De WAO is daarmee een uitstervend systeem: er stroomt niemand meer in, alleen nog uit.
De twee soorten WAO-uitkering uitgelegd
De WAO kent twee afzonderlijke uitkeringsvormen met elk een eigen berekening en duur.
1. Loondervingsuitkering (tijdelijk)
De loondervingsuitkering is er uitsluitend voor mensen die ouder dan 33 jaar waren op het moment dat zij arbeidsongeschikt werden. De duur varieert: minimaal 6 maanden, maximaal 6 jaar, afhankelijk van de leeftijd bij aanvang van de arbeidsongeschiktheid. Hoe ouder je was, hoe langer de loondervingsuitkering duurt.
De hoogte is een percentage van het maatgevend dagloon. Dat dagloon is gebaseerd op het loon dat je vlak vóór je arbeidsongeschiktheid verdiende. Per 1 januari 2026 worden daglonen aangepast aan de stijging van het bruto referentieminimummaandloon, conform de wetswijzigingen arbeidsrecht 2026.
2. Vervolguitkering (langdurig)
Na de loondervingsuitkering volgt automatisch de vervolguitkering. Wie jonger dan 33 jaar was bij aanvang van de arbeidsongeschiktheid, ontvangt direct de vervolguitkering, zonder loondervingsfase. De vervolguitkering loopt door tot het bereiken van de AOW-leeftijd, in 2026 vastgesteld op 67 jaar. De hoogte is niet meer gebaseerd op het vroegere loon, maar op het wettelijk minimumloon. Dat maakt de vervolguitkering in de meeste gevallen lager dan de loondervingsuitkering.
Hoe hoog is de WAO-uitkering in 2026?
De hoogte verschilt per uitkeringsvorm en per mate van arbeidsongeschiktheid. Niet ideaal om een exact maandbedrag te noemen zonder jouw persoonlijke dagloon te kennen. Toch geeft onderstaande structuur een helder beeld.
Berekening loondervingsuitkering
UWV deelt arbeidsongeschiktheid in klassen in. Elke klasse heeft een eigen uitkeringspercentage van het maatgevend dagloon. De tabel hieronder geeft de officiële indeling weer (bron: UWV):
| Arbeidsongeschiktheidspercentage | Klasse | Uitkeringspercentage loondervingsuitkering |
|---|---|---|
| 80–100% | Volledig AO | 75% van dagloon |
| 65–80% | Klasse 6 | 50,75% van dagloon |
| 55–65% | Klasse 5 | 42% van dagloon |
| 45–55% | Klasse 4 | 35% van dagloon |
| 35–45% | Klasse 3 | 28% van dagloon |
| 25–35% | Klasse 2 | 21% van dagloon |
| 15–25% | Klasse 1 | 14% van dagloon |
De percentages kunnen jaarlijks worden geïndexeerd. Raadpleeg jouw persoonlijke beschikking of Mijn UWV voor het exacte bedrag dat voor jou geldt.
Berekening vervolguitkering
De vervolguitkering is niet gebaseerd op jouw vroegere loon, maar op het wettelijk minimumloon (WML), vermenigvuldigd met het uitkeringspercentage dat bij jouw klasse hoort. Het WML wordt per 1 januari en per 1 juli van elk jaar geïndexeerd. Controleer het actuele minimumloon op Rijksoverheid.nl bij publicatiedatum, want het bedrag wijzigt twee keer per jaar.
Een voorbeeld ter illustratie: wie volledig arbeidsongeschikt is (80–100%), ontvangt in de vervolgfase een percentage van het minimumloon dat overeenkomt met de klasse-indeling. Dat leidt in veel gevallen tot een uitkering op of net boven bijstandsniveau. Dat scheelt flink ten opzichte van de loondervingsuitkering bij een hoger vroeger loon.
ook bestaat er een jaarlijkse tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten. In 2025 bedroeg die tegemoetkoming circa € 219,90 netto. Het bedrag over 2026 wordt in juli 2026 bekendgemaakt en in september uitbetaald, aldus Meerkosten.nl.
Belasting over WAO-uitkering
Een WAO-uitkering is belastbaar inkomen in box 1. UWV houdt maandelijks loonbelasting in. Afhankelijk van jouw situatie heb je mogelijk recht op de arbeidskorting of de inkomensafhankelijke combinatiekorting. Toeslagen zoals zorgtoeslag en huurtoeslag worden niet automatisch stopgezet bij het ontvangen van een WAO-uitkering; het toetsingsinkomen bepaalt het recht.
WAO versus WIA: wat is het verschil?
Veel mensen verwarren de WAO en de WIA. Het onderscheid is eenvoudig: welke wet van toepassing is, hangt af van wanneer je ziek werd. Onderstaande tabel maakt het verschil inzichtelijk.
| Kenmerk | WAO | WIA (WGA / IVA) |
|---|---|---|
| Ingangsjaar ziekte | Vóór 1 januari 2004 | Ná 1 januari 2004 |
| Nieuwe aanvragen | Niet mogelijk | Wel mogelijk |
| Uitvoerder | UWV | UWV |
| Wachttijd | 52 weken (historisch) | 104 weken |
| Uitkeringssoorten | Loondervings- en vervolguitkering | WGA (gedeeltelijk AO) en IVA (volledig en duurzaam AO) |
| Minimale AO-drempel | 15% | 35% |
| Loopt tot | AOW-leeftijd | AOW-leeftijd |
| Herkeuring mogelijk? | Ja | Ja |
Wie vandaag ziek wordt, valt nooit meer onder de WAO. De WIA heeft een hogere instapdrempel: je moet voor minimaal 35% arbeidsongeschikt zijn. Binnen de WIA gelden twee regelingen. De WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) is bedoeld voor mensen die nog gedeeltelijk kunnen werken. De IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) geldt bij volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid. Meer over de WGA lees je in het artikel over de WGA-uitkering; de IVA komt aan bod in het artikel over de IVA-uitkering.
Herkeuring WAO: wanneer en wat zijn de gevolgen?
Een herkeuring is een herbeoordeling van jouw mate van arbeidsongeschiktheid door een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige van UWV.
Wanneer vindt een herkeuring plaats?
UWV kan zelf het initiatief nemen als er aanleiding is om aan te nemen dat jouw gezondheid is verbeterd of verslechterd. Jij kunt ook zelf een herkeuring aanvragen via Mijn UWV of telefonisch. Naarmate je ouder wordt, vinden reguliere herkeuringen minder frequent plaats; voor oudere ontvangers is de kans op een spontane herkeuring door UWV kleiner.
Gevolgen van een herkeuring
De uitkomst kan drie kanten op. Jouw uitkering gaat omhoog, omlaag of blijft gelijk. Bij een lagere uitkering heb je recht op een WW-uitkering als aanvulling, mits je niet voldoende passend werk kunt vinden. Had je al een WW-uitkering naast jouw WAO? Dan bekijkt UWV of je in aanmerking komt voor een hogere WW.
Bij volledig herstel eindigt de WAO-uitkering. Niet eens. Bezwaar maken is mogelijk binnen 6 weken na de beslissing van UWV. Wijs je bezwaar wordt afgewezen, staat de weg open naar beroep bij de rechtbank en eventueel hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep. Schakel bij een herkeuring een arbeidsdeskundige of rechtshulp in; de procedure is technisch en de belangen zijn groot.
Wanneer stopt de WAO-uitkering?
De WAO heeft geen vaste einddatum, maar kan op meerdere manieren eindigen. Een helder overzicht:
- Je bereikt de AOW-leeftijd (67 jaar in 2026).
- Je herstelt voldoende om (meer) te werken en de arbeidsongeschiktheid daalt.
- Jouw arbeidsongeschiktheid daalt onder 15% na een herkeuring.
- Je overlijdt (nabestaanden kunnen mogelijk aanspraak maken op de Anw).
- Je weigert mee te werken aan re-integratie of een herkeuring.
- Je woont niet meer in Nederland (afhankelijk van het verdragsland kan de uitkering worden voortgezet of stopgezet).
Wat na de WAO? Overgang naar andere regelingen
Bij het bereiken van de AOW-leeftijd neemt de AOW-uitkering de rol van de WAO over. Heb je tijdens jouw werkzame leven pensioen opgebouwd via een werkgever? Dan komt daar mogelijk een aanvullend pensioen bij. Bij tijdelijk herstel gevolgd door werkloosheid is een WW-uitkering een optie. Ontvangers van de lage vervolguitkering die rondkomen met een inkomen op of rond bijstandsniveau, kunnen in aanmerking komen voor gemeentelijk minimabeleid of de Participatiewet. Neem voor een volledig overzicht van jouw opties contact op met UWV of raadpleeg het artikel over uitkering aanvragen.
Hoeveel mensen hebben een WAO-uitkering?
De WAO is een uitstervend systeem. CBS StatLine laat een onmiskenbare daling zien over de afgelopen jaren.
| Jaar | WAO-ontvangers (CBS) | WIA-ontvangers (schatting) |
|---|---|---|
| 2020 | ~226.000 | ~450.000 |
| 2022 | ~185.000 | ~600.000 |
| 2024 | ~155.000 | ~750.000 |
| 2026 (schatting) | ~130.000 | ~900.000 |
Bron: CBS StatLine, “Personen met uitkering; uitkeringsontvangers per uitkeringssoort 2007–2024”. De CBS-data loopt tot en met 2024; het cijfer voor 2026 is een projectie op basis van de vastgestelde dalende trend. Peildatum januari 2020 voor het geverifieerde startniveau van 226.280.
Ter vergelijking: de WIA groeit elk jaar. Nieuwe instroom van arbeidsongeschikten die ná 2004 ziek werden, vergroot het WIA-bestand continu. Over twintig jaar is de WAO vermoedelijk nagenoeg uitgestorven.
WAO en toeslagen: wat verandert er niet?
Een WAO-uitkering is inkomen. Dat heeft directe gevolgen voor de toeslagen waar je recht op hebt, maar het is geen reden voor automatisch verlies van toeslag.
- Zorgtoeslag: jouw WAO-uitkering telt mee als toetsingsinkomen. De grenswaarden worden jaarlijks vastgesteld door de Belastingdienst. Bij een lage vervolguitkering val je vaak ruim binnen de grenzen voor zorgtoeslag.
- Huurtoeslag: afhankelijk van inkomen en vermogen. De WAO heeft geen bijzondere uitzonderingspositie; de algemene regels voor huurtoeslag gelden onverkort.
- Kinderopvangtoeslag: alleen relevant als je naast jouw WAO-uitkering betaald werk verricht. De toeslag is immers gekoppeld aan arbeidsparticipatie.
- Gemeentelijke regelingen: veel ontvangers van de lage vervolguitkering komen in aanmerking voor lokaal minimabeleid, zoals een vergoeding voor ziektekosten of een tegemoetkoming in energierekeningen.
Controleer jouw recht op toeslagen regelmatig via de Belastingdienst toeslagenpagina of via Berekenuwrecht.nl. Inkomensgrenzen wijzigen elk jaar.
Praktische zaken: WAO en UWV in 2026
Betaaldata WAO 2026
UWV betaalt de WAO-uitkering maandelijks uit, doorgaans aan het einde van de kalendermaand. De exacte betaaldata per maand publiceert UWV jaarlijks op uwv.nl. Houd de UWV-website in de gaten of log in via Mijn UWV voor jouw persoonlijke betaaloverzicht.
Wijzigingen doorgeven aan UWV
Geef wijzigingen zo snel mogelijk door. Dat geldt voor een verandering in inkomen (ook uit werk naast de WAO), een adreswijziging en een verandering in jouw gezondheidssituatie. Doorgeven kan digitaal via Mijn UWV of telefonisch. Te laat melden kan leiden tot terugvordering. Dat wil je voorkomen.
Bezwaar maken tegen een WAO-beslissing
Niet eens met een beslissing van UWV? De bezwaartermijn bedraagt 6 weken na dagtekening van de beschikking. Dien jouw bezwaar in via UWV. Bij afwijzing van het bezwaar staat beroep open bij de bestuursrechter. Hoger beroep is mogelijk bij de Centrale Raad van Beroep. Schakel tijdig rechtshulp in: een advocaat of een juridische dienstverlener met ervaring in sociale zekerheidsrecht vergroot de kans op een succesvolle procedure.
Veelgestelde vragen over de WAO-uitkering
Kan ik in 2026 nog een WAO-uitkering aanvragen?
Nee. De WAO is gesloten voor nieuwe aanvragen. Wie ná 1 januari 2004 ziek werd, valt onder de WIA. Alleen mensen die op 1 januari 2006 al een WAO-uitkering ontvingen, behouden dat recht. Er bestaat geen overgangsregeling die nieuwe instroom toelaat.
Hoeveel WAO-uitkering krijg ik bij volledige arbeidsongeschiktheid?
Bij 80–100% arbeidsongeschiktheid ontvang je tijdens de loondervingsperiode 75% van jouw maatgevend dagloon. Na afloop van de loondervingsuitkering volgt de vervolguitkering, die is gebaseerd op het wettelijk minimumloon. Het exacte maandbedrag hangt af van jouw persoonlijke situatie; UWV berekent dit individueel op basis van jouw beschikking.
Wat is het verschil tussen WAO en WIA?
Het onderscheid ligt in de datum waarop je ziek werd. De WAO geldt voor mensen die vóór 1 januari 2004 arbeidsongeschikt raakten; de WIA verving de WAO in 2006 voor nieuwe gevallen. De WIA heeft een hogere instapdrempel (35% arbeidsongeschiktheid tegenover 15% bij de WAO) en kent andere uitkeringsvormen: de WGA voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten en de IVA voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten. Zie ook de vergelijkingstabel hierboven.
Kan mijn WAO-uitkering worden verlaagd na een herkeuring?
Ja. Als UWV bij herkeuring vaststelt dat jouw arbeidsongeschiktheid is afgenomen, kan jouw uitkering worden verlaagd of beëindigd. In dat geval kun je mogelijk een WW-uitkering aanvragen als aanvulling. Had je al WW naast jouw WAO, dan bekijkt UWV of je in aanmerking komt voor een hogere WW-uitkering. Bezwaar maken is mogelijk binnen 6 weken na de beslissing.
Stopt mijn WAO-uitkering als ik ga werken?
Niet automatisch. Werken naast een WAO-uitkering is mogelijk; inkomsten worden verrekend met de uitkering. Komt jouw arbeidsinkomen boven een bepaalde grens, dan kan de uitkering worden verlaagd of beëindigd. Geef inkomsten altijd tijdig door aan UWV. Te laat melden leidt tot terugvordering van te veel ontvangen uitkering.
Kort samengevat
De WAO is een uitkering voor een afnemende groep mensen die vóór 2004 arbeidsongeschikt werden en in 2006 al een uitkering ontvingen. Nieuwe aanvragen zijn niet mogelijk. De uitkering bestaat uit een tijdelijke loondervingsuitkering (gebaseerd op het vroegere loon) en een langlopende vervolguitkering (gebaseerd op het minimumloon). De hoogte hangt af van de arbeidsongeschiktheidsklasse. Herkeuring kan leiden tot een hogere of lagere uitkering; bezwaar is altijd mogelijk binnen 6 weken. Bij vragen over jouw persoonlijke situatie is UWV de aangewezen instantie, of raadpleeg een onafhankelijk adviseur gespecialiseerd in sociale zekerheid.
